Ιρανοί αναρχικοί: η εξέγερση είναι μια αυθεντική αυτοοργάνωση καθημερινών ανθρώπων
Κόσμος, 5 Ιανουαρίου 2026
Συνέντευξη με μέλη του Αναρχικού Μετώπου, μιας συλλογικότητας διάχυσης της ενημέρωσης σχετικά με τα τεκταινόμενα σε Ιράν, Αφγανιστάν και Τατζικιστάν
Gabriel Fonten
Η εξέγερση στο Ιράν συνεχίζεται εδώ και πάνω από μια εβδομάδα. Δεν πρόκειται μόνο για μια οικονομική διαμαρτυρία, αλλά και για μια έμπρακτη εξέγερση ενάντια σε ολόκληρη τη λογική της κρατικής εξουσίας. Ο κόσμος έχει πάρει τον έλεγχο των δρόμων, έχει καταστρέψει τα σύμβολα καταπίεσης και έχει σταθεί απέναντι στις σφαίρες. Αυτό είναι ακριβώς η αναρχία στην πράξη: παράλυση της κυβερνητικής μηχανής από τα κάτω, δίχως την ανάγκη της άμεσης αντικατάστασης από μια νέα εξουσία. Το καθεστώς απάντησε με τα όπλα, με επιδρομές σε νοσοκομεία και μαζικές συλλήψεις, αλλά η καταστολή έχει αποτύχει μέχρι τώρα.
[...]
Για να μάθουμε περισσότερα, απευθύναμε ορισμένα ερωτήματα στο Αναρχικό Μέτωπο, μια συλλογικότητα που διαχέει πληροφορίες για τα τεκταινόμενα σε Ιράν, Αφγανιστάν και Τατζικιστάν.
Πόσο διαδεδομένη είναι η υποστήριξη των απεργιών από τον πληθυσμό;
Η υποστήριξη των ριζοσπαστικών απεργιών και διαδηλώσεων στο Ιράν είναι πλατιά διαδεδομένη. Από τις 32 επαρχίες, μονο 2 με 3 δεν έχουν συμμετάσχει σε αυτές τις απεργίες και διαδηλώσεις.
Πώς θα χαρακτηρίζατε την γενική απεργία στο Ιράν; Τι την προκάλεσε;
Αυτή τη στιγμή, απεργίες και διαδηλώσεις εξελίσσονται ταυτόχρονα και η κατάσταση κλιμακώνεται με ταχύτητα. Αυτό που ξεκίνησε ως ειρηνικό κλείσιμο του Μεγάλου Παζαριού της Τεχεράνης από τους εμπόρους απέκτησε βίαιο χαρακτήρα εξαιτίας της επέμβασης των δυνάμεων ασφαλείας. Από εκει κι έπειτα, οι διαδηλώσεις γρήγορα εξαπλώθηκαν σε πολλές πόλεις σε ολόκληρη τη χώρα.
Στην καρδιά αυτής της αναταραχής βρίσκονται η αφόρητη οικονομική πίεση και ο αυξανόμενος πληθωρισμός που έχουν καταστήσει την καθημερινή ζωή αβίωτη για μεγάλα τμήματα του πληθυσμού. Οι πρώτες απεργίες ξεκίνησαν από τους πωλητές κινητών τηλεφώνων και προκλήθηκαν από το χάος των κυμαινόμενων επιτοκίων και την απότομη αύξηση του κόστους των εισαγόμενων αγαθών.
Αυτές οι απεργίες είναι εντελώς αυθόρμητες και αυτοοργανωμένες. Δεν υπάρχει ηγέτης ούτε μερίδες πολιτικών αντιφρονούντων να τις κατευθύνουν και φυσικά δεν υπακούουν σε κεντρικές εντολές. Είναι η οργή που φουντώνει απευθείας από τα κάτω.
Την ίδια στιγμή, ο γιος του πρώην μονάρχη του Ιράν προσπαθεί για μια ακόμα φορά να εκμεταλλευτεί την κατάσταση. Όποτε ξεσπούν διαδηλώσεις σπεύδει να τις παρουσιάσει σαν δικές του. Αν κι έχει κάποιους υποστηρικτές στην χώρα, η συντριπτική πλειοψηφία της βάσης του βρίσκεται στο εξωτερικό. Άλλωστε, δεκαετίες καταπίεσης από την Ισλαμική Δημοκρατία έχουν στην πραγματικότητα καταστρέψει την δυνατότητα ανάδυσης οποιασδήποτε οργανωμένης αντιπολιτευτικης δύναμης στο εσωτερικό της χώρας.
Πώς οργανώνονται οι διαδηλώσεις και ποιες ομάδες προσπαθούν να τις αξιοποιήσουν πολιτικά;
Αυτό το κύμα διαδηλώσεων ξεκίνησε με το κλείσιμο των αγορών ως αντίδραση στην καταστροφική κατάρρευση του ριάλ, με τον ακραίο πληθωρισμό, τους αυξανόμενους φόρους και την πλήρη ανικανότητα του καθεστώτος να διαχειριστεί την οικονομική κρίση. Σύντομα μετατράπηκε σε συσσωρευμένη οργή ενάντια στη συνολική δομή εξουσίας. Συνθήματα όπως “Θάνατος στον Χαμενεϊ” και “Basiji, Sepahii, ISIS – είστε όλοι το ίδιο” αντανακλούν το βάθος αυτής της οργής.
Οι πρωταρχικές αιτίες είναι η οικονομική κατάρρευση του συστήματος που απορρέει (stremming from) από την συστημική διαφθορά, τις μαζικές στρατιωτικές δαπάνες και τις κυρώσεις από το εξωτερικό. Ωστόσο, οι τελευταίες είναι απλώς ένα πρόσχημα που χρησιμοποιεί το καθεστώς για να δικαιολογήσει την καταστολή.
Η οργάνωση των διαδηλώσεων είναι σε μεγάλο βαθμό οριζόντια και αποκεντρωμένη: μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα, από τοπικά καλέσματα εμπόρων του παζαριού, δίχως κεντρικό ηγέτη ή καθοδηγητικό κόμμα. Κι αυτή ακριβώς είναι η δύναμή τους: η αυθεντική αυτοοργάνωση καθημερινών ανθρώπων ενάντια στην κυριαρχία.
Ωστόσο, εδώ έγκειται κι ο κίνδυνος. Εξόριστες αντιπολιτευτικές ομάδες – ιδιαίτερα μοναρχικών που ευθυγραμμίζονται με τον Reza Pahlavi- έχουν βγει στο προσκήνιο και επιχειρούν να αλλλοιώσουν αυτή την εξέγερση. Μέσα από εκκλήσεις που έρχονται από το εξωτερικό, προωθούν (inject) συνθήματα όπως “Ζήτω ο Σάχης” σε μια προσπάθεια να στρέψουν τις διαμαρτυρίες στην κατεύθυνση της παλινόρθωσης μιας άλλης κληρονομικής δικτατορίας, εκείνης που παλιότερα συνέτριψε τον κόσμο με την SAVAKiii και την αιματηρή καταστολή και τώρα επιζητεί την εξουσία μέσα από διπλωματικά χαμόγελα και υποσχέσεις δίχως αντίκρυσμα.
Πέρα από αυτές τις ομάδες, αναρχικοί, τμήματα των κομμουνιστών, των φιλελεύθερων, και ρεπουμπλικάνοι υποστηρίζουν αυτή την εξέγερση και είναι έτοιμοι να αξιοιποιήσουν την πτώση της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Στο μεταξύ, τμήματα της Ισλαμικής Δημοκρατίας επιχειρούν να παρουσιάσουν αυτή την εξέγερση σαν ένα κίνημα εσωτερικών μεταρρυθμίσεων προκειμένου να διατηρήσουν το καθεστώς σε μια τροποποιημένη μορφή.
Θα μπορούσατε να παρουσιάσετε την συλλογικότητά σας; Κάτω από ποιες συνθήκες δημιουργήθηκε, ποιοι είναι οι στόχοι σας και πώς είστε οργανωμένοι;
Το Αναρχικό Μέτωπο είναι ο πιο πρόσφατος σταθμός μιας διαδρομής που ξεκίνησε από το 2009, μιας διαδρομής που σημαδεύτηκε από πολλά σκαμπανεβάσματα, από την Φωνή του Αναρχισμού μέχρι την Ομοσπονδία της Εποχής του Αναρχισμού. Σήμερα, με μια ανανεωμένη δομή στην οποία συμμετέχουν έμπειροι σύντροφοι αλλά και νέες δυνάμεις, δίνουμε για μια ακόμα φορά έμφαση στην αυτοοργάνωση και την ριζοσπαστικοποίηση του αγώνα μέσα από την καλλιέργεια πολιτικής συνείδησης και την ενεργό ενθάρρυνση και υποστήριξη των τοπικών αγώνων.
Το Αναρχικό Μέτωπο βασίζεται στις αρχές της αλληλεγγύης, της αντιεξουσίας και της ασίγαστης αντίστασης ενάντια σε κάθε μορφή κυριαρχίας. Δεν επιζητούμε την μεταρρύθμιση της υπάρχουσας τάξης πραγμάτων, επιζητούμε να την καταστρέψουμε έτσι ωστε καμία εξουσία, καμία κοινωνική τάξη, κανένα σύνορο να μην παραμείνει όρθιο. Ο αγώνας μας έχει τις ρίζες του στην ιστορία των αντιστάσεων στις γεωγραφίες του Ιράν και του Αφγανιστάν, ενώ ταυτόχρονα παραμένει βαθιά συνδεδεμένος με το παγκόσμιο αναρχικό κίνημα.
Ενώ η πρωταρχική μας εστίαση είναι στο Ιράν και το Αφγανιστάν, οι ορίζοντές μας πάνε πολύ πέρα από τα σύνορα. Παλεύουμε για έναν κόσμο όπου η ελευθερία, η ισότητα, και η πραγματική αλληλοβοήθεια πραγματώνονται, δίχως καμια μορφή καταναγκασμού και εκμετάλλευσης. Για μας, ο αναρχισμός δεν είναι απλώς μια θεωρία, είναι ένας τρόπος ζωής, ένας τρόπος δράσης και η διαδικασία χτισίματος ενός κόσμου ελεύθερου από εξουσίες, καταστολή και ψεύδη.
Μεγάλο μέρος της θεματικής σας εστιάζει στη βία εναντίον των γυναικών. Το βλέπετε αυτό το ζήτημα ως μέρος των τωρινών κινητοποιήσεων
Σήμερα, γυναίκες, φοιτητές και φοιτήτριες, νέοι και νέες κάνουν ενεργή την παρουσία τους στους δρόμους. Κατ’αυτόν τον τρόπο, ναι, οι τωρινές απεργίες συνδέονται με τα αιτήματα του κινήματος που ξέσπασε μετά την δολοφονία της Mahsa Amini και με τους αγώνες για τα δικαιώματα των γυναικών.
Πιστεύουμε πως αυτό το κίνημα, ενώ διατηρεί το πνεύμα του Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία, έχει επίσης προσφέρει τη δυνατότητα σε πιο παθητικά και συντηρητικά κοινωνικά τμήματα να μπουν στον συλλογικό αγώνα ενάντια στην Ισλαμική Δημοκρατία και να ενωθούν με τους υπόλοιπους.
Πρωταρχικός μας στόχος, πέρα από το να αντιπαρατεθούμε με την εγκληματική Ισλαμική Δημοκρατία που μόλις χθες σκότωσε πάνω από επτά ανθρώπους στον γεωγραφικό μας χώρο, είναι να αντιπαρατεθούμε με τα μοναρχικά ρεύματα που έχουν παρεισφρήσει στο κίνημα και εκμεταλλεύονται την κατάσταση. Οι μισογύνικες τάσεις τους είναι σαφώς ορατές τόσο στον λόγο όσο και στην πολιτική πρακτική τους.
Ποια είναι η κατάσταση του αναρχισμού στο Ιράν και το Αφγανιστάν και ποιες προκλήσεις αντιμετωπίζουν οι αναρχικοί αγωνιστές;
Απειλές, κλητεύσεις, ξυλοδαρμοί, απειλές θανάτου, φυλακίσεις και σεξουαλική βία είναι πραγματικότητες που που οι αναρχικοί έχουν αντιμετωπίσει τα τελευταία δυο χρόνια κι ακόμα πιο πριν.
Μόνο τους τελευταίους πέντε μήνες, δυο σύντροφοι μας έχουν φυλακιστεί και τέσσερεις άλλοι έχουν κλητευθεί. Οι συνθήκες στο Ιράν είναι εξαιρετικά επικίνδυνες για μας. Αυτή τη στιγμή, ένας από τους πιο κοντινούς μας συντρόφους από το Αναρχικό Μέτωπο, ο Afshin Heyratian, κρατείται στην φυλακή του Evin. Άλλοι αναρχικοί σύντροφοι κρατούνται σε φυλακές της επαρχίας Yazd.
Ελπίζουμε μέσα από τον αγώνα να μπορέσουμε να απελευθερώσουμε τους συντρόφους μας και να δημιουργήσουμε ασφαλείς συνθήκες για μας τους ίδιους.
Διαβλέπετε τον κίνδυνο ξένης επέμβασης στο Ιραν; Ποιο θα ήταν το αποτέλεσμά της;
Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, μοναρχικοί και υποστηρικτές του Reza Pahlavi είναι βαθιά εξαρτημένοι από Δυτικές εξουσίες. Μαζί με άλλα τμήματα της αντιπολίτευσης, έχουν δημιουργήσει τις συνθήκες μέσα στις οποίες γίνεται δημόσια συζήτηση για στρατιωτική επέμβαση ή διαμεσολάβηση στο Ιράν με το πρόσχημα παροχής βοήθειας στον Ιρανικό λαό.
Ο Τραμπ κι ο Νετανιάχου έχουν επανειλημμένα απειλήσει με στρατιωτική επίθεση ιδιαίτερα σε στιγμές κορύφωσης των διαδηλώσεων.
Δράττουμε την ευκαιρία για να δηλώσουμε την απόλυτη και άνευ όρων αντίθεσή μας σε οποιαδήποτε στρατιωτική κατοχή ή ξένη επέμβαση Δυτικών κρατών στο Ιράν, σε οποιοδήποτε επίπεδο και με οποιαδήποτε μορφή.
Όπως ακριβώς ήμασταν παρόντες στη διάρκεια της δωδεκαήμερης σύγκρουσης Ιράν-Ισραήλ στον τομέα της πληροφόρησης, της αλληλοβοήθειας και της αντίστασης στο εσωτερικό του Ιράν, υπογραμμίζουμε ότι, αν γίνει ξένη επέμβαση, έχουμε και τη βούληση και την ετοιμότητα να την αντιμετωπίσουμε.
Είμαστε μια τοπική δύναμη, αποτελούμενη από οριζόντια και διαφορετικά δίκτυα αναρχικών αγωνιστών που προηγουμένως ήταν οργανωμένοι στην Ομοσπονδία της Εποχής του Αναρχισμού. Δεν είμαστε κατά βάσιν μια ένοπλη ομάδα. Ωστόσο, ανάλογα με τις μελλοντικές εξελίξεις, μπορεί να υιοθετήσουμε νέες θέσεις και να προετοιμαστούμε ανάλογα.
Δεν πιστεύουμε ότι η Ιρανική κοινωνία σαν σύνολο είναι πρόθυμη για ξένη επέμβαση.
Πώς μπορούν άνθρωποι απο μακρινές χώρες να έχουν διαρκή ενημέρωση για τα γεγονότα στο Ιράν και το Αφγανιστάν;
Παρέχουμε ζωντανή ενημέρωση στα Περσικά. Μέλη μας έχουν άμεση επαφή και είναι παρόντες στις μεγάλες Ιρανικές πόλεις. Στο τέλος της ημέρας, τα νέα του Αναρχικού Μετώπου και η δημοσιογραφική πλατφόρμα δημοσιεύουν μια συνολική ημερήσια αναφορά στα Περσικά.
Επιπλέον δημοσιεύουμε ημερήσια νέα στα Ιταλικά, τα Ισπανικά (της Αργεντινής), τα Αραβικά, τα Αγγλικά και κατά καιρούς στα Γερμανικά και τα Σουηδικά. Υπάρχει επίσης μια πλατφόρμα για συντρόφους από χωρες που δεν μιλούν τα Περσικά, συμπεριλαμβανόμενης και μιας διεθνούς ομάδας συντονισμού. Λαμβάνουμε αναφορές από όλο τον κόσμο και δρούμε ως μια αναρχική πολιτική δύναμη που προσφέρει αλληλεγγύη και υποστήριξη στη διάρκεια των συνεχιζόμενων κρίσεων.
Σε ό,τι αφορά το Αφγανιστά και το Τατζικιστάν: σύντροφοί μας είναι παρόντες μέσα στο Αφγανιστάν κι έχουμε επίσης συντρόφους και στο Τατζικιστάν. Όπως ακριβώς στο Ιράν, έτσι και σε αυτές τις περιοχές δουλεύουμε και στον τομέα της πληροφόρησης και σε έκείνον της δράσης.
Αυτό που επιδιώκουμε είναι η διαρκής συνειδητοποίηση των ελεύθερων ανθρώπων όλων των τάσεων σε ολόκληρο τον κόσμο. Τους ζητάμε να μην αποστρέψουν το βλέμμα από τις ειδικές συνθήκες της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής – ιδίως του Ιράν και του Αφγανιστάν – και να αντισταθούν στην παραπληροφόρηση, τα ψευδή αφηγήματα και τις μεγάλες αφηγήσεις που σβήνουν την κοινωνία, την δυναμική της και τα αιτήματά της από την πολιτική ανάλυση.
Κάνουμε επίσης έκκληση για αλληλεγγύη και αμοιβαία συνεργασία.
Πηγή: freedomnews.org.uk
i Παραστρατιωτική οργάνωση της Ισλαμικης Δημοκρατίας
ii Οι φρουροί της ισλαμικής Δημοκρατίας
iii Η διαβόητη μυστική αστυνομία του Σάχη που είχε οργανωθεί από τις αμερικάνικες μυστικές υπηρεσίες